Εφημερεύοντα Φαρμακεία ΣΕΡΡΩΝ

Εφημερεύοντα Φαρμακεία ΣΕΡΡΩΝ

Live Scores


powered by Agones.gr - Stoixima

στοιχημα

Η πρώτη δικτυακή πύλη της Ηράκλειας Σερρών Κάνοντας "Κλικ" ή "Πατώντας" πάνω στις διαφημίσεις του ιστοχώρου, μας βοηθάτε στην εύρυθμη λειτουργία του και στην οικονομική του ανεξαρτησία.

Τετάρτη, 19 Νοεμβρίου 2014

Ο θεσμός των Βακουφιών (Vakıf)* στην Τουρκία τον 21ο αιώνα


 και η αναγκαιότητα μαζικής επισκόπησης των Ρωμαίικων Βακουφιών**
Επί των ημερών μας η αντιπολίτευση στην Τουρκία[1] εστιάζεται στην κατηγορία εξαγοράς ψήφων από το κυβερνών κόμμα[2], το οποίο χρησιμοποιώντας κρατικά κονδύλια ή μέσω νεοϊδρυθέντων Ισλαμικών Βακουφιών μισθοδοτεί με διάφορα ποσά περισσότερους από 15.000.000 (15 εκ.) πολίτες διαφόρων ηλικιών ανά την τουρκική επικράτεια. Όπως ισχυρίζεται, τα μεν κρατικά κονδύλια προέρχονται από εξωτερικά δάνεια και σύντομα θα δημιουργήσουν δημοσιονομικό πρόβλημα, τα δε νέα βακούφια, που ιδρύθηκαν με τον Νόμο 5737 - 20/2/2008 και δικαιούνται να έχουν παραρτήματα στο εξωτερικό με σκοπό να εξασφαλίζουν έσοδα στα ιδρύματά τους, διατηρούν σχέσεις με ακραία ισλαμικά καθεστώτα[3] και ενδέχεται να δημιουργήσουν σοβαρά εσωτερικά προβλήματα. Ποιο όμως είναι το ιστορικό των Βακουφιών; και ποια η θέση των Ελληνορθόδοξων (Ρωμαίικων);
Σύντομη Ιστορική Αναδρομή
Αν και πολλοί πιστεύουν ότι τα βακούφια είναι θεσμός του Οθωμανικού κράτους, στην πραγματικότητα η ιστορία του θεσμού έχει μακρύ παρελθόν, που αγγίζει τον 4ο αιώνα. Έργο ζωής του Μ. Βασιλείου αποτελεί η ίδρυση και λειτουργία ενός κοινωνικού φιλανθρωπικού συγκροτήματος, της περίφημης "Βασιλειάδας", ενός τεράστιου συγκροτήματος με ευαγή ιδρύματα, όπως φτωχοκομείο, ορφανοτροφείο, γηροκομείο, ξενοδοχείο, νοσοκομείο, σχολεία και ναό, όπου βρήκαν τροφή και περίθαλψη χιλιάδες πάσχοντες κάθε ηλικίας, γένους και φυλής.
Η "πράξη" του Μ. Βασιλείου γίνεται θεσμός, όταν η ίδρυση και η λειτουργία των ευαγών ιδρυμάτων άρχισαν να γίνονται με Πατριαρχικά Σιγίλια (sigillium) και Αυτοκρατορικά Διατάγματα (Χρυσόβουλα).
Ο θεσμός αυτός υιοθετείται από τους Σελτζούκους της Ανατολίας και τους Μεμλούκους της Αιγύπτου [4], οι οποίοι έδωσαν τους βασικούς θεσμούς υποδομών διοίκησης στο αναδυόμενο Οθωμανικό Κράτος.
Η θρησκευτική χροιά για το Οθωμανικό κράτος βασίζεται στην "ιερή χειρονομία" του Προφήτη Ομέρ[5], όταν στο 629 προσφέρει υπέρ των αδυνάτων τα λάφυρα που του αναλογούσαν. Την εν λόγω πράξη την εφαρμόζουν σχεδόν όλοι οι σουλτάνοι του Οθωμανικού κράτους (π.χ. διαπιστώνουμε την σουλτανική βοήθεια στην ίδρυση και λειτουργία του Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου).
Ο θεσμός ως Βυζαντινός και εν συνεχεία Οθωμανικός αναγνωρίστηκε από πολλά νεοϊδρυθέντα κράτη των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής τον 19ο και 20ο αιώνα. Έτσι και η Τουρκική Δημοκρατία από την πρώτη μέρα της ίδρυσής της με την επισήμανση του Κεμάλ στην Βουλή την 1/3/1922, αναγνωρίζει την αναγκαιότητα και την χρησιμότητα της ύπαρξης του θεσμού. Ο θεσμός νομοθετείται και στο νέο κράτος[6].
Αν και στο θεοκρατικό Οθωμανικό κράτος όλα τα Ελληνορθόδοξα Βακούφια διοικούνταν από το Διαρκές Εθνικό Μικτό Συμβούλιο[7] υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, μετά την αποδοχή του Δυτικογενούς Αστικού Δικαίου (1926, αντιγράφοντας το Ελβετικό) στην Τουρκική Δημοκρατία η ομογένεια υπό την "κρατική τρομοκρατία" αποποιείται αυτού του δικαιώματός της[8]. Έτσι όλα τα Ελληνορθόδοξα Βακούφια μετά το Μάρτιο του 1924 επιβλέπονται από την Κεντρική Διεύθυνση των Βακουφιών (Vakıflar Genel Müdürlüğü) με ειδικό καθεστώς υπό την ονομασία Κοινοτικά Βακούφια (Cemaat Vakıfları).
Τα Βακούφια στον 21ο αιώνα
Μέχρι τον 20ο αιώνα η λειτουργία των βακουφιών ήταν απλοϊκή. Δηλαδή, εφόσον η εκάστοτε διοίκηση αποδέχονταν το έγγραφο, στο οποίο ορίζονταν το είδος λειτουργίας του βακουφιού (vakfiye), διοικούνταν από απογόνους των δωρητών (vakıf evladı) με κάποιο διοικητικό συμβούλιο (vakıf yöneticisi), που διαχειρίζονταν τα έσοδα (akar) τα προερχόμενα από τις δωρεές (hayrat) τρίτων ή των ιδίων.
Όμως στην παγκοσμιοποιημένη κοινωνία του 21ου αιώνα και κυρίως κάτω από τις τάσεις νεοφιλελευθερισμού η απλοϊκή διοίκηση οποιουδήποτε παραγωγικού κέντρου είναι δυστυχώς καταδικασμένη να αποτύχει. Είτε από επιτήδειους, είτε από λάθη και αβλεψίες των διοικούντων ή ακόμη και από τις μη προβλεπόμενες εξωτερικές συνθήκες που δημιουργούνται (όπως ζούμε στην Ελλάδα) ακόμη και αυτών που επιβάλλονται από την κρατική διοίκηση, τα μη καλά επανδρωμένα κέντρα δυστυχώς είναι καταδικασμένα...
Όλα τα βακούφια στην ιστορική διαδρομή τους (συμπεριλαμβανομένων των Ρωμαίικων Βακουφιών) διοικήθηκαν και θα διοικηθούν από κάθε είδους αιρετούς διοικητές (προερχόμενους από κάθε οικονομικό στρώμα ή μορφωτικό επίπεδο). Οι αιρετοί, εφόσον χρίζουν τον σεβασμό των μελών της ενορίας [κοίτα σχεδιάγραμμα] από όπου και αν προέρχονται, θα προσπαθήσουν προφανώς να διαθέσουν (tahsis) τα περιουσιακά στοιχεία, που φέρουν έσοδα, με τον καλύτερο τρόπο, ούτως ώστε τα βακούφια που διοικούν να έχουν πλεονάσματα (galle fazlası). Έτσι θα διευρυνθούν οι σχετικές προσφερόμενες υπηρεσίες (hayır) ανά βακούφι. Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι το βασικό εισόδημα των Κοινοτικών Βακουφιών προέρχονταν από την εκμετάλλευση των ακινήτων που κατείχαν, τα οποία εκτείνονταν σ' όλο τον Νομό της Κωνσταντινούπολης και προέρχονταν κυρίως από δωρεές των ενοριτών. Ακίνητα που στοχοποιήθηκαν από το νεοτουρκικό κατεστημένο του βαθέως κράτους. Τα περισσότερα εξ αυτών οικειοποιήθηκαν ή λεηλατήθηκαν νόμιμα (με τις δηλώσεις του 1936 Ν. 2762, φόρος περιουσίας Ν.4305 κ.ά.) ή παράνομα (όπως οι γενοκτόνες πράξεις των Σεπτεμβριανών του 1955 και των απελάσεων του 1964 κ.ά.).
Άρα η πρώτη δυσκολία που συναντάμε είναι ότι στο βάθος του χρόνου δεν ήταν εφικτό να διατηρηθεί μία ομοιογενής διοίκηση με κοινή βασική διοικητική στρατηγική, η οποία προφανώς λόγω εξωτερικών ή εσωτερικών συνθηκών θα διαφέρει από κοινότητα σε κοινότητα [κοίτα σχεδιάγραμμα]. Αν και στην Γενική Συνέλευση των Κοινοτήτων μπορούν να χαραχθούν κοινές πολιτικές γραμμές, είναι αναπόφευκτο στο βάθος του χρόνου οι εν λόγω γραμμές να παραμορφωθούν σε καμπύλες.
Τα βακούφια ως θεσμός και κυρίως μετά την εφαρμογή του Νόμου 5737 - 20/2/2008 έχουν μία πολύπλοκη μορφή. Δηλαδή:
·        Η μορφή της προσφοράς που επικαλούνται να υλοποιήσουν βασίζεται σε δεδομένα που προέρχονται από αιώνες πριν,
·        Η μορφή διοίκησης μοιάζει με αυτή των Συλλόγων, όμως ορίζεται με τελείως διαφορετικούς νόμους, εγκυκλίους κ.ά.
·        Ο τρόπος διοίκησης εφόσον απαιτεί πλεονασματικά έσοδα πρέπει να ακολουθεί τις επιχειρηματικές αρχές κάθε περιόδου.
Ειδικά ο νέος νόμος δίδει περιθώρια ίδρυσης "παγκοσμιοποιημένου βακουφιού", που θα διαθέτει ανά τον κόσμο υποκαταστήματα(άρθρα 5, 25, 26 Ν.5737). Παράλληλα τα μη Μουσουλμανικά Βακούφια έχουν να αντιμετωπίσουν και τα δεδομένα που δημιουργήθηκαν με τις δηλώσεις του 1936 (Ν. 2762), με την αναδρομική ή μη ισχύ νόμων (όπως Ν.743, Ν. 4721 κ.ά.) και δικαστικών αποφάσεων [όπως αυτή του Αρείου Πάγου (Yargıtay) 02.12.1942 και E:1942/8, K:1942/24, του Νομικού Συμβουλίου του Αρείου Πάγου (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu) 08.05.1974 και E:1971/2-820, K:1974/505... κ.ά.]. Τα προαναφερόμενα καθένα ξεχωριστά δημιούργησαν κάποιο ειδικό καθεστώς ανά ακίνητο, που πρέπει να επιλυθεί όπως ο νόμος ορίζει.
Οι εξελεγκτικές επιτροπές πρέπει να απαρτίζονται από άτομα με ειδικές γνώσεις και πιστοποιήσεις [άρθρα 43, 44 του Καταστατικού. (Yönetmenlik) Ν.5737] και να έχουν ειδικές αποστολές ως προς τον τρέχοντα νόμο (αρθ. 39, 42, 46 Κατασ. Ν.5737).
Από την άλλη τα λογιστήρια υπόκεινται σε πλήρη έλεγχο από τα οικονομικά στελέχη (και ειδικούς επιθεωρητές) της Γενικής Διεύθυνσης (Vakıflar Genel Müdürlüğü) και των εφοριακών αρχών (αρθ. 18,32, 60, Ν.5737 αρθ. 39, 47, 50,51 Κατασ. Ν.5737). Όμως τα λογιστήρια έχουν να αντιμετωπίσουν και άλλα σοβαρά θέματα σ' ότι αφορά το λογιστικό σχέδιο που πρέπει να εφαρμόσουν. Εκτός του να παρουσιάζουν ισολογισμούς για γνωστοποίηση της διοίκησης, πρέπει να είναι και σε θέση να παρουσιάσουν τα λογιστικά αποτελέσματα:
α) Εφαρμόζοντας τις αρχές του International Financial Reporting Standards (IFRS), προς γνωστοποίηση υποκαταστημάτων ανά την υφήλιο και προς τους θεσμούς που υπόκεινται αυτά.
β) Όπως ορίζει η Γενική Διεύθυνση (αρθ 18, 31, 32 Ν 5737, αρθ. 50,51 Κατασ. Ν.5737) με επιβαλλόμενους αναλυτικούς λογαριασμούς του λογιστικού σχεδίου (αρθ 54, 56, Κατασ. Ν.5737) κ.ά.
γ) Όπως απαιτούν οι φορολογικές αρχές (αρθ.50 παρ.2 Κατασ. Ν.5737).
δ) Όπως απαιτούνται από τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για να μην παρουσιαστούν κολλήματα στις εγχώριες και διεθνείς χρηματοπιστωτικές συναλλαγές (κυρίως υπό το φως των τρομονόμων που έχουν θεσμοθετηθεί σ' όλο τον Δυτικό Κόσμο, π.χ. Ν. 3691 5/8/2008 για την Ελλάδα).
ε) Στις δικαστικές αρχές (όπως απαιτούνται από αρθ. 53, 54 Κατασ. Ν.5737) αλλά και σ' οποιοδήποτε άτομο που φέρει την τουρκική υπηκοότητα και έχει απευθυνθεί στην Γενική Διεύθυνση (αρθ. 62 Ν. 5737, το οποίο επικαλείται Ν.4982 -9/10/2003) επικαλούμενο τους νόμους διαφάνειας, με τα οποία θα πληροφορούνται για τα τεκταινόμενα του βακουφιού.
Επίσης τα λογιστήρια πρέπει να έχουν πλήρη καταγραφή της κατάστασης των ακινήτων διαθέτοντας την τρέχουσα και λογιστική τιμή τους, συνυπολογίζοντας τις εν λόγω αποσβέσεις, τις προεκτάσεις και επιδιορθώσεις (restorasyon v.s.) που γίνονται ανά περιόδους στα ακίνητα αυτά. Διότι εκτός της ηθικής υποχρέωσης που έχει κάθε διοίκηση, επιβάλλεται και από τους νόμους η ασφάλιση κάθε ακινήτου προς κάθε κίνδυνο.
Από την άλλη υπάρχει ειδική μέριμνα διάθεσης πλεονασμάτων (αρθ. 53 - 56 Κατασ. Ν.5737), τα οποία πρέπει να παρακολουθούνται σε ειδικούς πενταετείς λογαριασμούς.
Αντιμετώπιση δυσκολιών
Όλα τα προαναφερόμενα μας οδηγούν στην αναγκαιότητα ότι κάθε βακούφι πρέπει να διαθέτει ένα ισχυρό πληροφοριακό σύστημα με το οποίο:
·        Οι αναλυτικοί λογιστικοί λογαριασμοί να έχουν την ικανότητα να ανάγονται σε διαφορετικούς τρόπους και να διαθέτουν περισσότερες από τρεις μορφές παρουσίασης, για κάθε υποκατάστημα, αλλά και συγκεντρωτικές καταστάσεις (consolidate reports) των υποκαταστημάτων
·        Παρακολούθηση "γήρανσης" ανά ακίνητο (ageing), συγκεντρωτικές ανά υποκατάστημα και συγκεντρωτικές υποκαταστημάτων, έχοντας υπ' όψη και τις όποιες νομισματικές διαφορές ανά χώρα (εφόσον τα υποκαταστήματα του εξωτερικού υπάρχουν για να φέρουν έσοδα στα ευαγή ιδρύματα).
·        Αρχεία για τους ευεργετούμενους με ποικίλη μορφή παρουσίασης. Παρακολούθηση αυτών (μαθητές, οικότροφοι, συσσιτούντες κ.ά.), όπως ο Ν. 5737 ορίζει.
Οι απαιτήσεις των καιρών έχοντας γνώμονα τα ιστορικά δεδομένα επιβάλλουν την κοινή αντιμετώπιση των προβλημάτων των μη Μουσουλμανικών Βακουφιών. Προκειμένου να επιλυθούν σοβαρά ζητήματα τόσο από την Γενική Συνέλευση των μη Μουσουλμανικών Κοινοτήτων, όσο και από την νέα Διαρκή Μικτή Επιτροπή των Ελληνορθόδοξων Βακουφιών, που το συντομότερο πρέπει να θεσμοθετηθεί και να λειτουργήσει [κοίτα σχεδιάγραμμα], απαιτείται να δημιουργηθεί ένα πλήρες πληροφοριακό σύστημα. Το ίδιο πρέπει να δρομολογηθεί και για την τεχνολογική υποδομή, που θα στηρίζει το εν λόγω οικοδόμημα.
Για να έχουμε αποτελεσματικές διοικητικές και πολιτικές αποφάσεις είναι εύλογη η ύπαρξη ενός συγκεντρωτικού πληροφοριακού συστήματος, που θα τροφοδοτεί με τα απαραίτητα δεδομένα το Συμβούλιο μη Μουσουλμανικών Κοινοτήτων, το οποίο απευθύνεται στην Τουρκική Βουλή.
Ο νέος ρόλος των Κωνσταντινουπολίτικων Σωματείων ανά την υφήλιο
Ως γνωστόν, η Κωνσταντινουπολίτικη διασπορά όπου μπόρεσε να συσπειρωθεί έχει ιδρύσει συλλόγους. Λογικό είναι οι περισσότεροι εξ αυτών να εδρεύουν στην Ελλάδα. Τα νέα δεδομένα της γενέτειρας, δίνουν την δυνατότητα πολλοί εξ αυτών να δηλωθούν ως υποκαταστήματα, που νόμιμα θα προσφέρουν σ' οποιοδήποτε ίδρυμα επιθυμούν και οικονομική και τεχνοκρατική βοήθεια. Επίσης στελέχη των συλλόγων του εξωτερικού μπορούν να εκλεγούν στα Διοικητικά των Βακουφιών (αρθ. 77 Ν.5737 και αρθ. 17, 35 Κατασ. Ν.5737).
Το ότι τα βακούφια δικαιούνται να είναι μέτοχοι σε εταιρείες (αρθ. 37 Κατάσ. Ν.5737), ανοίγουν νέους και απρόβλεπτους ορίζοντες για να στηριχτούν και να πολλαπλασιαστούν οι κοινοτικές δραστηριότητες στην Κωνσταντινούπολη.
Οι πράξεις μπορούν να έχουν άμεση εφαρμογή στην Ελλάδα, όπου τα σχολικά σωματεία, που ήταν σ' αναζήτηση στόχων, να δηλωθούν ως υποκαταστήματα των σχολικών Βακουφιών της Κωνσταντινούπολης και να συμμαζέψουν όλα τα διάσπαρτα κληροδοτήματα που βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια. Η καλή διαχείριση αυτών θα είναι πηγή εσόδων για τα Ρωμαίικα σχολεία της Κωνσταντινούπολης, που καθημερινά νιώθουν τις οικονομικές δυσχέρειες στο να προσφέρουν ποιοτική εκπαίδευση. Η πράξη πρέπει άμεσα να εφαρμοστεί διότι πολλά κληροδοτήματα έχουν γίνει στόχος των οπαδών της "πολιτικής Μέτερνιχ" και των εν Ελλάδι υποτελών τους.
Με μια καλή προβολή οι "ισχυρές παρέες" σε Η.Π.Α., Καναδά, Αυστραλία και όπου υπάρχουν, μπορούν να αναδειχθούν και ως οι μεγαλύτεροι ευεργέτες του 21ου αιώνα όπως Ζάππας, Ζωγράφος, Συγγρός κ. ά. του 19ου αιώνα.
Κλείνοντας
Επί των ημερών μας όταν συνεχίζεται η γενοκτονία κατά του μη Μουσουλμανικού πληθυσμού στο Ιράκ, στη Συρία και στο Λίβανο από μισθοφόρους (που μισθοδοτούνται από ποιους;) το να τονωθεί μία ιστορική κοινότητα προφανώς είναι υπέρ πάντων. Εάν η προσπάθεια γίνει μακροπρόθεσμη πράξη, προφανώς θα ξεκινήσει μια νέα ιστορική περίοδος. Αρκεί να κρατηθούν μακριά οι επιτήδειοι ένθεν κακείθεν...
βκ





Σημειώσεις:
(*) Σ' όλο το άρθρο σημειώνονται οι τουρκικές ορολογίες, όπως αναφέρονται από το νομοθέτη.
(**) Στην πραγματικότητα εννοούνται τα μη Μουσουλμανικά Βακούφια, στα οποία επιτράπηκε η συνέχεια της λειτουργίας τους στην Τουρκική Δημοκρατία με την Συνθήκη της Λοζάνης. Τα Ελληνορθόδοξα μέχρι τον 21ο αιώνα λειτούργησαν στο Νομό της Κωνσταντινούπολης και στην Αντιόχεια (που συμπεριλήφθηκε στην Τουρκική Επικράτεια μετά τη Συνθήκη της Λοζάνης με ειδικό καθεστώς).
[1] Κυρίως το CHP (διαθέτει 128 βουλευτές, Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα) και MHP (διαθέτει 52 βουλευτές, Κόμμα Εθνικιστικής Κίνησης).
[2] Το κόμμα ΑΚ (διαθέτει 312 βουλευτές από το σύνολο των 536, Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανόρθωσης).
[3] Είναι κοινό μυστικό ότι πολλά εξ αυτών χρηματοδοτούνται από τις οργανώσεις του Fethullah Gülen.
[4] Κοίτα, Osmanlı Devleti Teşkilatına Medhal, İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Türk Tarih Kurumu (Ίδρυμα Τουρκικής Ιστορίας), Κωνσταντινούπολη 1941. Σελ. 17 - 19, 123 - 127 και 160 - 163.
[5] Κοίτα www.vgm.gov.tr/sayfa.aspx?Id=3
[6] Κοίτα www.vgm.gov.tr/sayfa.aspx?Id=2
[7] Για την λειτουργία του κοίτα Ημερολόγιο του Οικουμενικού Πατριαρχείου 1907 σελ.66 - 70

[8] Κοίτα Türkiye Rumları, Samim Akgönül, İletişim 2007 Κωνσταντινούπολη, σελ. 67 - 74

Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου 2014

Λουκάνικα - Αλλαντικά κι άλλα... μέρος τρίτο

Φτιάχνουμε στο σπίτι λουκάνικα κι αλλαντικά   

Το ξέρατε ότι οι αρχαίοι Έλληνες, εκτός των άλλων, ήταν και οι πρώτοι που δίδαξαν την τέχνη της αλλαντοποιίας; 

Για πρώτη φορά έγινε μια συστηματική καταγραφή περισσότερων από 250 δοκιμασμένων συνταγών παραδοσιακών λουκάνικων και αλλαντικών από όλη την Ελλάδα σ’ ένα βιβλίο, μαζί με μια σφαιρική ιστορική αναδρομή. Ξεφυλλίζοντας το βιβλίο «Λουκάνικα & αλλαντικά» του Γιώργου Καραγιάννη, η πρώτη μου σκέψη ήταν ότι έπρεπε να τα ξαναπούμε, για να μάθουμε περισσότερα γι’ αυτό το σημαντικό εγχείρημα. Μετά την κουβέντα μας, διαπίστωσα όχι μόνο ότι είναι πολύ πιο απλό απ’ όσο νομίζει κανείς να φτιάξεις μόνος σου αλλαντικά, ακόμη και λουκάνικα, αλλά, επιπλέον, ότι η ελληνική παράδοση διαθέτει τεράστιο πλούτο και ποικιλομορφία συνταγών. Είναι πραγματικά πολύ ενδιαφέρον να τις ανακαλύψει κανείς και να δει τις διαφορές από μέρος σε μέρος. Ο Γιώργος Καραγιάννης μοιράστηκε μαζί μας και χρήσιμες συμβουλές για το πώς να αναγνωρίζουμε τα ποιοτικά αλλαντικά – και κατ’ επέκταση το καλό κρέας- στο κρεοπωλείο, αλλά κι εκείνον τον επαγγελματία κρεοπώλη που μπορούμε να εμπιστευτούμε στις μέρες μας… 

«Έψαξα και βρήκα όσα βιβλία σχετικά με τα αλλαντικά έχουν γραφτεί από το 1930 μέχρι σήμερα, αλλά οι πληροφορίες που πήρα ήταν εντελώς γενικές. Όλα περιέγραφαν κάποιες τεχνικές για τον τρόπο παρασκευής τους, αλλά κανένα δεν έδινε συγκεκριμένες συνταγές», αναφέρει μεταξύ άλλων στον πρόλογο του βιβλίου ο Γιώργος Καραγιάννης, θέλοντας να εξηγήσει πώς ξεκίνησε το ταξίδι της έρευνας στον κόσμο της ελληνικής παραδοσιακής αλλαντοποιίας. «Μου πήρε αρκετό χρόνο και πολλή υπομονή, επιμονή και μεθοδικότητα, αλλά, τελικά βρήκα τους κατάλληλους ανθρώπους που μου φανέρωσαν πολλά μυστικά και με βοήθησαν να φτιάξω με επιτυχία τα υπέροχα πυργιώτικα λουκάνικα (σ.σ. του τόπου καταγωγής του). Σχεδόν χωρίς να το καταλάβω και με δύναμη την πρώτη μου επιτυχία, αλλά και τη μανία μου να ψάχνω και να ανακαλύπτω ξεχασμένες γεύσεις, είχα μπει σε μια νέα, πολύ νόστιμη περιπέτεια. Κατάφερα να γνωρίσω δεκάδες παραδοσιακούς κρεοπώλες, αλλά και απλούς καθημερινούς ανθρώπους με αστείρευτο μεράκι, που γνώριζαν συνταγές και έφτιαχναν μοναδικά λουκάνικα και άλλα αλλαντικά από τα περισσότερα μέρη της πατρίδας μας». Και συνεχίζει: «Έτσι πήρα τη μεγάλη απόφαση! Έπρεπε να καταφέρω να συγκεντρώσω όσο το δυνατόν περισσότερες συνταγές, με στόχο να γράψω κάποια στιγμή ένα βιβλίο, θεωρώντας ότι είναι πλέον επιτακτική ανάγκη να γνωρίζει ο καταναλωτής τι περιέχει το προϊόν που προτίθεται να αγοράσει, ώστε να δείχνει περισσότερη εμπιστοσύνη και εκτίμηση στον κρεοπώλη της περιοχής του. Ακόμη, ήθελα – μετά τα διατροφικά σκάνδαλα των τελευταίων ετών- να παρακινήσω όσο περισσότερους γίνεται να φτιάχνουν οι ίδιοι τα δικά τους αλλαντικά και να τα απολαμβάνουν χωρίς κανέναν φόβο.»
Τα αλλαντικά στην Ελλάδα

Διαβάζουμε στο κείμενο του βιβλίου, ότι τα λουκάνικα και τα αλλαντικά της πατρίδας μας έχουν ιστορία τουλάχιστον 2.500 χρόνων και δημιουργήθηκαν από τη φαντασία, την ευρηματικότητα και το μεράκι γενεών. Σύμφωνα με γραπτές αναφορές, από το 700π.Χ. περίπου, οι Αρχαίοι Έλληνες, γνωστοί καλοφαγάδες, λάτρεις του κρέατος και των εντοσθίων, είχαν εφεύρει τις δικές τους συνταγές για λουκάνικα (αιματίες, σπληνάντερο), καθώς και για αλλαντικά όπως το παστό χοιρομέρι (ακροκώλιον), πολύ πριν οι Ρωμαίοι διαδώσουν σε κεντρική και βόρεια Ευρώπη τα μυστικά της αλλαντοποιίας που είχαν μάθει από τους προγόνους μας. Ακόμη και στην Οδύσσεια υπάρχει αναφορά σε ένα είδος λουκάνικου αίματος. Οι αρχαίοι μας πρόγονοι είχαν τη συνήθεια της θυσίας του χοίρου, που συνεχίστηκε στη Ρώμη με αντίστοιχες γιορτές όπως τα Λουπερκάλια και τα Σατουρνάλια, ενώ το έθιμο μεταφέρθηκε και στο Βυζάντιο, με τα μπρουμάλια κι αργότερα με τα χοιροσφάγια, όπου καταναλώνονταν πολλά λουκάνικα, χοιρομέρια, παστό χοιρινό κρέας, συκώτι χοιρινό, κρέας αγριόχοιρου και άλλοι αντίστοιχοι μεζέδες, όπως οι αιματίες (τα λουκάνικα με αίμα), που αντικαταστάθηκαν με τις ομαθιές ή οματιές που φτιάχνονται ως σήμερα. 
Η Ενετοκρατία έφερε νέες διατροφικές επιρροές, κυρίως στα Επτάνησα και τις Κυκλάδες με τα σαλάμια αέρος, τις λούζες, το νούμπουλο, τα ζαμπόνια και τις μορταδέλες. Η Κρήτη δεν φαίνεται να επηρεάστηκε από τους Ενετούς, αφού διατήρησε την αρχαία μέθοδο συντήρησης στο ξύδι, ενώ το απάκι (ή απόχτι) είναι γνωστό από το Βυζάντιο. Το έθιμο της χοιροσφαγής καθιερώνεται επίσημα επί Τουρκοκρατίας (από 20-27 Δεκεμβρίου) με πολλές σχετικές διατροφικές συνήθειες που διαφέρουν ανά περιοχή. Μετά την Τουρκοκρατία εισάγονται οι πρώτοι «βελτιωμένοι» χοίροι από ράτσες του εξωτερικού και αναπτύσσεται η κτηνοτροφία, μέχρι τη γερμανική κατοχή που την ισοπεδώνει, για να φτάσουμε ως το 1960 και τη δημιουργία της πρώτης μεγάλης ελληνικής αλλαντοβιομηχανίας και να ακολουθήσουν και οι υπόλοιπες.   

Ας δούμε, όμως, τι μας είπε ο ίδιος ο συγγραφέας,  Γιώργος Καραγιάννης, στην κουβέντα που είχαμε:



Τι σας ώθησε να γράψετε αυτό το βιβλίο;
Ανέκαθεν ήμουν γοητευμένος από την παραδοσιακή γαστρονομία της πατρίδας μας και δεν θα μπορούσα να μην ασχοληθώ με τα λουκάνικα και τα αλλαντικά μιας χώρας που πρώτη δίδαξε την τέχνη της αλλαντοποιίας.


Πόσα χρόνια πριν ξεκίνησε η έρευνά σας;
Περίπου 15 χρόνια, στα οποία ταξίδεψα σε όλη την Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό. Τα λουκάνικα των χωρών του εξωτερικού που έχω πάει εισάγονται και στην Ελλάδα, οπότε μπορεί να δοκιμάσει κάποιος και να συγκρίνει. Υπάρχουν δηλαδή από Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία, Γερμανία, άπειρα αλλαντικά.



Πόσο εύκολο είναι να ασχοληθεί και να φτιάξει κανείς μόνος του λουκάνικα και αλλαντικά στο σπίτι; 
"Το πιο εύκολο για να φτιάξουμε στο σπίτι είναι τα λουκάνικα. Υπάρχει μια γεμιστική μηχανή, που το κόστος της ξεκινάει από 35 ευρώ. Αν έχουμε αυτή τη μηχανή, ο χρόνος που χρειαζόμαστε για να φτιάξουμε ένα λουκάνικο είναι μικρότερος από αυτόν που θέλουμε για να φτιάξουμε μπιφτέκια! Διότι, εφόσον κόψουμε το κρέας σε κιμά, γίνεται η ανάμειξη, ζυμώνουμε τον κιμά, όπως τα μπιφτέκια κι αντί να τα πλάσουμε σε μπιφτέκια, βάζουμε το μείγμα σε μια γεμιστική μηχανή, περνάμε μπροστά το έντερο και φτιάχνουμε τα λουκάνικα. Ο χρόνος ωρίμανσης ποικίλλει, ανάλογα με τη συνταγή. Δηλαδή, μπορεί να καταναλώσουμε ένα λουκάνικο σε μία μέρα, αφού το κρεμάσουμε λίγο στον αέρα να στεγνώσει και να τραβήξει τα αρώματά του. Υπάρχουν άλλα λουκάνικα που χρειάζονται τρεις ημέρες ή και μία εβδομάδα να αποξηρανθούν για να τα καταναλώσουμε. Και μετά, υπάρχουν πιο δύσκολες συνταγές, όπως τα λουκάνικα, που τα βάζουμε αρχικά να στεγνώσουν λίγο και μετά τα καπνίζουμε, κάτι που συνηθίζεται σε πολλά μέρη της επαρχίας ακόμη και σήμερα. Φτιάχνουν καπνιστά λουκάνικα και στο σπίτι."

Τα λουκάνικα δεν θεωρούνται πολύ υγιεινή τροφή. Τι έχετε να πείτε πάνω σε αυτό;
"Αυτό το νόημα έχει αυτό το βιβλίο. Η οικιακή παρασκευή δεν έχει καμία σχέση με τη βιομηχανοποιημένη. Για να φτιάξεις για παράδειγμα μία λούζα στο σπίτι, χρειάζεσαι καθαρό χοιρινό ψαρονέφρι, δηλαδή το φιλέτο του χοιρινού. Αυτό το κρέας έχει μικρότερη περιεκτικότητα σε λιπαρά, ακόμη και από το κοτόπουλο. Από την άλλη, ένα σαλάμι αέρος έχει υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, διότι έχει μέσα κομμάτια από λαρδί, το χοιρινό λίπος. Ωστόσο, μετά από έρευνες έχει αποδειχθεί ότι το χοιρινό λίπος είναι πολύ πιο υγιεινό από οποιοδήποτε άλλο ζωικό λίπος. Το αφομοιώνει καλύτερα ο ανθρώπινος οργανισμός. Από τη στιγμή που φτιάχνει κανείς μόνος του τα αλλαντικά και έχει έλεγχο στην ποιότητα του κρέατος και των υπόλοιπων υλικών, είναι ένας νόστιμος μεζές που δεν έχει πρόβλημα. Τα λουκάνικα για παράδειγμα, είναι σαν να τρως μπιφτέκι. Κι εκεί έχεις επιλογές, τι περιεκτικότητα λίπος θα έχει το λουκάνικο που θα φτιάξεις. Σίγουρα δεν έχει σχέση η ποιότητα με αυτό που θα φτιάξεις μόνος σου. Δεν χρησιμοποιούμε χημικά, συντηρητικά, ούτε πρόσθετα, τίποτα που να είναι επιβλαβές στον οργανισμό. Πάντα, βέβαια, μιλάμε για χρήση, όχι κατάχρηση."

Υπάρχουν βασικές διαφορές ανάμεσα στα ελληνικά λουκάνικα κι αυτά του εξωτερικού;
"Πολλές. Οι βασικές δεν είναι στο θέμα της τεχνικής, είναι στα μπαχαρικά που χρησιμοποιεί κάθε χώρα. Θα πρέπει να πούμε ότι οι αρχαίοι Έλληνες είναι οι πρώτοι που δίδαξε την τέχνη της αλλαντοποιίας στους άλλους λαούς, κάτι που δεν ξέρει ο πολύς κόσμος. Η αλλαντοποιία ξεκίνησε από τον ελλαδικό χώρο. Στην Ελλάδα χρησιμοποιούμε π.χ. το πράσο, το σκόρδο, το κρασί που δεν χρησιμοποιούν σε άλλες χώρες. Η Ιταλία, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί πολύ μαραθόσπορο κι αυτό είναι και μια συνήθεια που έχει μείνει και σε ορισμένα δικά μας νησιά από την εποχή της ενετοκρατίας. Έχουμε πιο έντονη γεύση και πιο πολλή νοστιμιά. Τη διαφορά σε ένα λουκάνικο την κάνουν κυρίως τα μπαχαρικά. Αλλιώς δεν θα είχαμε λουκάνικο, θα είχαμε κρέας με αλάτι και πιπέρι. Οι συνταγές αιώνων που έχουμε, αυτή η πείρα που μεταφέρεται μέσα στους αιώνες, κάνει τη διαφορά. Ας πούμε, το χοιρομέρι, αυτό από το οποίο έφτιαξαν στη συνέχεια οι Ιταλοί το προσούτο, σε εμάς ήταν το αρχαίο "ακροκώλιον". Έχουν αρχίσει να το φτιάχνουν και σύγχρονοι αλλαντοποιοί στη χώρα μας -και προσούτο και ακροκώλιον και μάλιστα με χοίρους της παλαιάς ράτσας, του μαύρου χοίρου. Φτιάχνουμε πολύ νόστιμα αλλαντικά: τις λούζες, που είναι εκλεκτοί μεζέδες, πολύ ωραία σαλάμια αέρος που φτιάχνονταν από την αρχαιότητα..."

Ο απαραίτητος εξοπλισμός είναι ακριβός;
"Και μηχανή του κιμά να μην έχει κάποιος στο σπίτι, μπορεί να ζητήσει από τον κρεοπώλη να του κόψει τα κομμάτια του κρέατος σε κιμά στο κρεοπωλείο. Από εκεί και πέρα, όλα τα υπόλοιπα σκεύη είναι τα κοινά σκεύη που έχουμε σ’ ένα σπίτι. Το μόνο πρόσθετο που χρειάζεται (για να μην κάνουμε όπως παλιά, που βάζαν ένα χωνί μπροστά στο έντερο και σπρώχνανε τη γέμιση μέσα στο έντερο), είναι η μηχανή γεμίσματος. Τα υπόλοιπα αλλαντικά μπορούν να γίνουν με τα σκεύη που έχουμε σπίτι. Βέβαια, δεν ισχύει αυτό για όλα τα είδη αλλαντικών, αφού το καθένα έχει το βαθμό δυσκολίας του. Δεν μπορείς, π.χ. να φτιάξεις εύκολα ένα σαλάμι αέρος ή ένα χοιρομέρι, αν δεν έχεις κάποιο χώρο (που μπορείς να διαμορφώσεις μέσα στο σπίτι, σε μια αποθήκη), γιατί μετράνε πάρα πολύ και οι συνθήκες υγιεινής, πρέπει να είμαστε πολύ προσεχτικοί όχι μόνο με τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε αλλά και με τον χώρο που θα αφήσουμε το αλλαντικό να ωριμάσει. Στην κουζίνα μας μπορούμε να φτιάξουμε μόνο λουκάνικα ή κάποιες συνταγές για πανσέτα, ή σπιτικό μπέικον.
Τα τελευταία χρόνια, οι περισσότεροι κρεοπώλες φτιάχνουν παραδοσιακά λουκάνικα καλής ποιότητας. Σε ελάχιστες περιπτώσεις, από όσους ψώνισα απ’ όλη την Ελλάδα, η ποιότητα δεν ήταν καλή."


Μπορούμε να προσέξουμε κάποια πράγματα όταν τα αγοράζουμε για να διαπιστώσουμε ότι είναι ποιοτικά;
"Για το λουκάνικο ισχύει ότι και για το κρέας, δηλαδή πρέπει το χρώμα να είναι ζωηρό, να μην είναι μαυρισμένο, η οσμή του να είναι ευχάριστη, για να μπορέσουμε να το καταναλώσουμε. Αυτά είναι τα δύο βασικότερα. Μετά, στη γεύση, όταν είναι κάτι αλλοιωμένο, στα αλλαντικά είναι εμφανές. Δεν πρέπει να έχει πιάσει αυτό που λέμε "σαν γλίτσα", κάτι που δεν συμβαίνει συνήθως στις μέρες μας, αφού δεν ρισκάρει να βάλει κανείς στο κρεοπωλείο του ένα αλλοιωμένο αλλαντικό."


Τι στοιχεία πρέπει να έχει ένας καλός κρεοπώλης για να πούμε ότι τον εμπιστευόμαστε και τον προτιμάμε;
"Το κυριότερο στο κρέας είναι η καθαριότητα. Να μην υπάρχουν υπολείμματα αίματος στις επιφάνειες εργασίας του, το κρέας του να έχει ζωηρό χρώμα, να μην φαίνεται μπαγιατεμένο, αυτά είναι τα πιο βασικά."




Ποια είναι η διαφορά των προϊόντων των παραδοσιακών κρεοπωλείων με αυτά των μεγάλων αλλαντοβιομηχανιών;
"Η διαφορά είναι στα πρόσθετα και στα βελτιωτικά που χρησιμοποιούν οι μεγάλες βιομηχανίες κρέατος, με σκοπό τη συντήρηση, αλλά και για να ελαχιστοποιήσουν τις πιθανότητες να μην είναι ικανοποιητική η γεύση. Όταν οι πρώτες ύλες δεν είναι άριστες, σαν κι αυτή που θα φτιάξουμε σπίτι μας ή ένας παραδοσιακός κρεοπώλης, τότε επιβάλλεται να χρησιμοποιήσουν κάποια πρόσθετα. Μετά, προσπαθούν να δώσουν αυτή τη γεύση που έχει ένα παραδοσιακό λουκάνικο μέσα από τεχνητές ύλες, όχι φυσικές."


Τα δικά σας αγαπημένα λουκάνικα και αλλαντικά ποια είναι; Ποιες συνταγές φτιάχνετε εσείς πιο συχνά για προσωπική κατανάλωση;
"Είναι πάρα πολλές. Η πιο αγαπημένη μου φυσικά είναι από τα μέρη της πατρίδας μου, τα λουκάνικα από τον Πύργο Ηλείας, που είναι και από τις πρώτες συνταγές που ξεκίνησα να φτιάχνω. Αυτά έχουν έντονη τη γεύση μπαχαρικών όπως μπαχάρι, γαρίφαλο, κανέλα, αλλά είναι σε ισορροπημένη δοσολογία και έχουν ένα πολύ καλό γευστικό αποτέλεσμα. Αυτό, βέβαια, είναι καθαρά υποκειμενικό θέμα, το τι αρέσει στον καθένα. Άλλες συνταγές: λουκάνικα Μεσολογγίου, από την Κοζάνη, από τη Σιάτιστα, πάρα πολύ ωραίες συνταγές, άλλες με πράσο, άλλες χωρίς. Κάτι που δεν μου αρέσει πολύ είναι η έντονη γεύση από πράσο, γι αυτό οι συνταγές που βάζω  πράσο είναι περιορισμένες."



Πιστεύετε ότι υπάρχουν πολλοί στην εποχή μας που θα φτιάξουν αλλαντικά στο σπίτι;
"Ειδικά τα λουκάνικα, που είναι το κύριο αλλαντικό που καταναλώνει ο Έλληνας, είναι πολύ εύκολο να το κάνει κανείς στο σπίτι. Πέρα από αυτό, το να φτιάξεις έστω και μία φορά και να καταλάβεις τι διαφορά έχει ένα σπιτικό, παραδοσιακό λουκάνικο από τα βιομηχανοποιημένα, σε κάνει και πιο απαιτητικό σε αυτό που θα επιλέξεις, όταν μάθεις σε πιο αυθεντικές γεύσεις. Οι περισσότερες βιομηχανίες διαφημίζουν παραδοσιακά λουκάνικα και αλλαντικά, χωρίς όμως να είναι. 
Νομίζω πως ακόμη και το κομμάτι της καταγραφής αυτών των συνταγών είναι επιτακτική ανάγκη στις μέρες μας, για να μπορέσουμε να διατηρήσουμε τα έθιμα και τις παραδόσεις μας. Ακόμη και απλά διαβάζοντας μια συνταγή, θα διαπιστώσεις πώς φτιάχνεται κι έτσι θ'αποκτήσεις διαφορετική εμπιστοσύνη στο παραδοσιακό."


Και μερικά μυστικά:
• Με τις συνταγές που έχει το βιβλίο για τα λουκάνικα (πάνω από 200) μπορούμε να φτιάξουμε αντίστοιχα μείγματα για εξαιρετικά μπιφτέκια, ή πολύ ωραία κεφτεδάκια (όπως π.χ. τα λουκάνικα με κοτόπουλο γίνονται υπέροχα μπιφτέκια κοτόπουλου). Με την ίδια ακριβώς συνταγή, τα ίδια μπαχαρικά, χωρίς ψωμί ή φρυγανιά, ή αν θέλουμε, προσθέτοντας στον κιμά λίγο μουσκεμένο ψωμί. 
• Με τις συνταγές για σουτζούκια (το αλλαντικό) μπορούμε να φτιάξουμε υπέροχα σουτζουκάκια. 
• Είναι απαραίτητο να δώσουμε έμφαση στην ποιότητα του κρέατος που θα χρησιμοποιήσουμε.
• Όταν κάνουμε λουκάνικα στο σπίτι, βασικός παράγοντας είναι η θερμοκρασία του κρέατος, τόσο κατά την άλεση όσο και κατά το ζύμωμα αλλά και το πέρασμα στο έντερο. Πρέπει να μην υπερβαίνει τους 2οC.
• Τα μπαχαρικά που θα χρησιμοποιήσουμε πρέπει να είναι πολύ φρέσκα και όχι πολυκαιρισμένα.

Κάτι σαν επίλογος…
Ένα συμπέρασμα που βγαίνει τόσο από το βιβλίο, όσο κι από την κουβέντα μας με τον συγγραφέα του, είναι ότι θα πρέπει –τώρα περισσότερο από ποτέ- να διατηρήσουμε τις παραδοσιακές μας συνταγές, να δίνουμε μεγαλύτερη σημασία στα λουκάνικα και αλλαντικά που κρέμονται στο τσιγκέλι ενός παραδοσιακού κρεοπωλείου, όχι μόνο γιατί είναι ανώτερα ποιοτικά και γευστικά, αλλά και γιατί πίσω από αυτά κρύβεται μια μεγάλη ιστορία…
Ποιος είναι ο Γιώργος Καραγιάννης
Γιος μάγειρα στην Ηλεία μυήθηκε από πολύ μικρός στη μαγειρική και εργάστηκε επαγγελματικά σε εστιατόρια πριν καν ενηλικιωθεί. Ερχόμενος στην Αθήνα μαθήτευσε στις κουζίνες ξενοδοχείου και μόλις 22 ετών άνοιξε το δικό του μεζεδοπωλείο. Αργότερα, δημιούργησε ένα εργαστήριο όπου παρασκεύαζε από ψωμί, χειροποίητα ζυμαρικά και πίτες μέχρι κρασί, τσίπουρο, ούζο και λικέρ, αλλά και τυριά και αλλαντικά. Τα τελευταία χρόνια έχει ασχοληθεί συστηματικά με την καταγραφή παραδοσιακών συνταγών της Ελλάδας και το «Λουκάνικα & Αλλαντικά» είναι το δεύτερο βιβλίο του, μετά το «Φτιάχνω μόνος μου παγωτά και γρανίτες». Αυτή τη στιγμή παραδίδει σεμινάρια χειροποίητου παγωτού, για λογαριασμό ιδιωτικής σχολής και ετοιμάζει το τρίτο του βιβλίο, που θα είναι αφιερωμένο στο ψωμί. Είναι ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Ακαδημίας Αρχιμαγείρων.

*Το βιβλίο «Λουκάνικα & αλλαντικά – 250 παραδοσιακές συνταγές από όλη την Ελλάδα» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψύχαλου. 

........συνεχίζεται.......

«Βγάλε γλώσσα στον Καρκίνο του Στόματος»



Ο καρκίνος του στόματος είναι μια από τις 10 πιο συχνές μορφές καρκίνου παγκοσμίως. Με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο καρκίνος του στόματος σκοτώνει 1 άνθρωπο κάθε ώρα / κάθε μέρα. Δυστυχώς αυτό συμβαίνει διότι η διάγνωση γίνεται αργά, κυρίως λόγω έλλειψης ενημέρωσης. Στην Ελλάδα έχουμε 600-700 νέες περιπτώσεις ετησίως και πεθαίνουν περίπου 200 ασθενείς. Σε ηλικίες άνω των 40 ετών, κύρια αιτία είναι το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ, τόσο για τους άνδρες, όσο και για τις γυναίκες. Σε μικρότερες ηλικίες ενοχοποιητικός παράγοντας για τον καρκίνο του στοματοφάρυγγα θεωρείται ο ιός θηλωμάτων HPV που μεταδίδεται κυρίως με στοματογεννητική επαφή. Ο χρόνιος τραυματισμός από παλιές προσθετικές εργασίες ή σπασμένα δόντια είναι επίσης προδιαθεσιακός παράγοντας της νόσου. 
Την Κυριακή 16 Νοεμβρίου 2014, λίγο πριν από τη λήξη του Πανελλήνιου Οδοντιατρικού Συνεδρίου στη Θεσσαλονίκη,  πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο “Grand” ημερίδα με θέμα «Βγάλε γλώσσα στον Καρκίνο του Στόματος», υπό την οργανωτική ευθύνη της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας. Το α’ μέρος της ημερίδας [12:30– 15:00] απευθύνεται σε Οδοντιάτρους, Ιατρούς και επαγγελματίες παροχής υπηρεσιών υγείας, ενώ το β’ μέρος [15:00– 15:45] απευθύνεται σε όλους τους πολίτες που επιθυμούν να ενημερωθούν για το ευαίσθητο αυτό θέμα.  Με είσοδος  ελεύθερη για όλους και στο τέλος  δόθηκε πιστοποιητικό παρακολούθησης.
Το νέο πρόγραμμα της Ε.Ο.Ο με πλήρη τίτλο «Δράσεις Επιμόρφωσης Οδοντιάτρων και Ιατρών και ενημέρωσης γενικού πληθυσμού για την έγκαιρη διάγνωση του Καρκίνου της Στοματικής Κοιλότητας», πραγματοποιεί ημερίδα επιμόρφωσης σε συνεργασία με τον Οδοντιατρικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης. Επιστημονικός Υπεύθυνος του έργου είναι ο κος Παπαδογεωργάκης Νικόλαος, Καθηγητής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής της Οδοντιατρικής Σχολής Αθηνών (ΕΚΠΑ). Στο πλαίσιο του έργου, υλοποιούνται δράσεις δημοσιότητας με σκοπό την επιμόρφωση Οδοντιάτρων και Ιατρών αλλά και την ενημέρωση του γενικού πληθυσμού για την έγκαιρη διάγνωση και την πρόληψη κατά του Καρκίνου της Στοματικής Κοιλότητας.

Πηγή: Ανεξάρτητος - νέα του ν. Σερρών

Πηγή: Ανεξάρτητος - νέα του ν. Σερρών

Κυριακή, 16 Νοεμβρίου 2014

Ο μειχανες της Δέσποινας

του  Μιχάλη  Σωτηρίου 


Tα χρόνια κυλούν, ο κόσμος αλλάζει, η Πόλη ξυπνά , ζει, αναπνέει, γιγαντώνεται, ύστερα κοιμάται, πάλι, γαληνεμένα. Κι ενώ η μέρα σβήνει, μια άλλη μέρα  έρχεται, η Πόλη συνεχίζει την  αέναη πορεία της, ακολουθεί  τους  νέους  ρυθμούς  της  χωρίς να χάσει τους παλιούς, οι άνθρωποι  κινούν για τον άγιο αγώνα του βίου τους. 
«Βάλετε κρασί να πιούμε και καλά να τραγουδούμε. Τίρι, τίρι το ποτήρι στη χαρά του νοικοκύρη…». 
      Πολλά αλλάζουν στις γειτονιές και τους δρόμους. Μα στα Ταταύλα, εκεί στη γωνία  Μπαγίρ και  Ασίκ Γιόλ , τα σύμβολα των ψυχών, οι φωτογραφίες των αναμνήσεων, της ξενοιασιάς, της χαράς, της ψυχαγωγίας , της μοναξιάς και της λύπης. 
     Ένας δρόμος χωρίζει το ρωμαίικο νεκροταφείο του Αγίου Ελευθερίου και τον μειχανέ της Δέσποινας, από το 1946 μέχρι και τώρα. Έστω και χωρίς τη Δέσποινα, πια. «Στου Ρείζντερέ  τα μέρη, δούλεψα ένα καλοκαίρι. Είχε βρύσες και ποτάμια και λογιώ - λογιώ  καλάμια Κι από μέσα απ’ το καλάμι, βγαίνει  μια με τουλουμπάνι..…».   
    Η Δέσποινα, όμορφη, φιλόξενη και ευγενική, παντρεμένη με τον Χασάν, κράτησε, για χρόνια πολλά, τη ρωμαίικη  μουσική ψυχαγωγία της Πόλης, μαζί με τα μεζεκλίκια και όλων των ειδών τις πολίτικες νοστιμιές . 
      «Είχε τα μαλλιά μετάξι και δεμένα με την τάξη… Είχε φρύδια σα γαιτάνι που ζωγράφος δε τα φτειάχνει.  Είχε μάτια ζαχαρένια,μάγουλα τριανταφυλλένια…» 
Ντέρτια, καημοί κι αισθήματα εφύτρωσαν και σκίρτησαν, εφούντωσαν και σβύσαν , ντύθηκαν με νότες και φωνές  θεόσταλτες ,αιθέριες  μα γήινες, ταυτόχρονα. Στολίζοντας με χρώματα, ήχους και μυρουδιές νοστιμιάς, τη σάλα τη μεγάλη του μειχανέ της Δέσποινας.
      «Το  ξεύρω  κόσμε αγαπάς ,μα όχι σά κι εμένα, Γιατ’ έχω μέσα στην καρδιά μαύρες  πληγές για σένα…».   
     Ο μειχανές της Δέσποινας  ήταν ο τόπος συνάντησης Ρωμηών, Εβραίων, Αρμενίων και Τούρκων. Στην υποδοχή πάντα  η ίδια μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Τότε αποσύρθηκε ήσυχα-ήσυχα στο διαμέρισμά της, αγναντεύοντας στο  απέναντι κοιμητήριο,  με υπερβατική ψυχραιμία, το προσωπικό της ταφικό  μαρμάρινο προορισμό.
   Από το 2006,καθημερινά,η νύχτα σκεπάζει για μια ακόμη φορά τον Κήπο των Αγγέλων του Αγίου Ελευθερίου. Από αυτή την παντοτινή πατρίδα, από την τελευταία κατοικία της Δέσποινας, την ελάχιστη για  τα ανθρώπινα  μέτρα, τ’ αγέρι τραγουδά: 
     «Σγουρέ βασιλικέ μου και δυόσμε φουντωτέ, Σά τη δικιά σου αγάπη δεν ένοιωσα ποτέ…». Είναι τις ώρες της νύχτας που απ΄ το Ρειζντερέ στις γειτονιές της Πόλης, από τη Βλάγκα ,το Πέραν, το Μέγα Ρεύμα ως το μειχανέ των Ταταούλων  ακούς στίχους που συνεπαίρνουν όλες  σου τις αισθήσεις:
 «Ήθελα νάχα  δυό καρδιές, τη μια να στη χαρίσω, Την άλλη να την έχω εγώ για να μπορώ να ζήσω…».  Και πρίν η νύχτα δακρύσει στο άκουσμα αυτό, να και το φώς της επόμενης μέρας ροδίζει και στάλες δροσιάς υγραίνουν τα άνθη του Τριανταφυλλόκηπου.
      «Πριν να λιώσουνε τα χιόνια ήρθανε δυό  χελιδόνια. Δε φοβούνται το αγιάζι, ούτ’ο κόσμος τα τρομάζει…». Ο  Mουαμέρ  Κετεντσόγλου είναι Τούρκος με καταγωγή απ’τη Σμύρνη, μαγεύει με το ακορντεόν που παίζει. Είναι τυφλός αλλά έχει μέσα του ένα απέραντο φως με το οποίο βλέπει το πεντάγραμμο της ψυχής του, τον κόσμο ολόκληρο. Προέρχεται από οικογένεια μουσικών κι από μικρό παιδί είχε βαθιά σχέση  με την ελληνική μουσική. Λέει πώς θεωρεί  μάνα του τη Δόμνα τη Σαμίου.

         Αυτήν είχε δασκάλα του στην  Αθήνα ο Ιμβριώτης  Ρωμηός της Πόλης, ιεροψάλτης  Στέλιος Μπερμπέρης, στη χορωδία δημοτικής μουσικής. Οι δυο τους, μαζί και χώρια, υπηρετούν στην Πόλη, τη μουσική παράδοση  απ’ το  δημοτικό ως το ρεμπέτικο,τραγούδια που άκουγες παλιά στο μειχανέ της Δέσποινας.

Πηγή: Ανεξάρτητος - νέα του ν. Σερρών

Για μαλάκες ψάχνετε;


της Μαρίας Ψωμά (Εθελόντρια στο σχολείο αλληλεγγύης Νίκαιας) 


 
Για να τελειώνουμε μ” αυτή την ανοησία των εθελοντών. Εθελοντές βρεθήκαμε πολλοί, για να βοηθήσουμε τα παιδιά μας που αφήσατε ξεκρέμαστα και πειραματίζεστε στα κεφάλια τους. Βρεθήκαμε για να σπάσουμε το αισχρό σας σχέδιο, που θέλει την παιδεία ταξικό προνόμιο. Γιατί περί αυτού πρόκειται. «Ας διαλύσουμε ένα σχολείο του Περάματος, φερ” ειπείν, ας κόψουμε και την ενισχυτική διδασκαλία. Οι γονείς των μαθητών είναι άνεργοι από τη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη, οπότε δε θα πάνε φροντιστήριο. Τριζάτη και γυαλιστερή μηχανή παραγωγής φτηνού εργατικού δυναμικού θα έχουμε φτιάξει. Και χωρίς να παίρνουν τα μυαλά του αέρα.» Κάπως έτσι το βλέπετε. 
Και οι δάσκαλοι είναι κι αυτοί φτηνό εργατικό δυναμικό. Ολημερίς κι ολονυχτίς τους λοιδορείτε, τους ξεσκίζετε στα κανάλια και τις εφημερίδες σας. Έχετε βάλει τα παπαγαλάκια σας να πείσουν τους πάντες πως είναι άχρηστοι, τεμπέληδες και ανάξιοι κάθε σεβασμού, πως είναι η απόλυτη πηγή του κακού. Κι ύστερα τους στέλνετε στα σχολεία. Στα σχολεία που δεν έχουν θέρμανση, βιβλία, φωτοτυπικά, εργαστήρια, υπολογιστές… Να διεκπεραιώσουν ένα συγκεκριμένο πράγμα. Να βγάλουν την ύλη. Όχι να ανοίξουν κανενός τον ορίζοντα, όχι να τους μάθουν θεατρικά και φιλοσοφίες. Γιατί είναι κι επικίνδυνοι αυτοί, δεν είναι να τους αφήνεις πολύ λάσκα. Είναι πολλοί που είναι ζωηροί, ή τελοσπάντων, δεν συμμορφώνονται προς τας υποδείξεις. Άμα τους πετάξεις, λοιπόν, στα σκατά, δε θα έχουν και πολλά περιθώρια να κάνουν και να λένε ό,τι κατεβάζουν τα κεφάλια τους. Το πολύ πολύ ν” ανοίξουν κανένα παράθυρο, να ξεμυρίσει λίγο. Αν, δε, τους εξευτελίσεις κι άλλο με τα νέα μισθολόγια, μπορεί ούτε αυτό να μην έχουν κουράγιο να κάνουν. 
Σοβαρό, ολοκληρωμένο και αξιόπιστο σχέδιο. Και το βλέπαμε από χρόνια. Το βλέπαμε γιατί πιστεύαμε ότι η παιδεία είναι κάτι παραπάνω από τη γνώση των δευτεροβάθμιων εξισώσεων και της μετάφρασης της Αντιγόνης, γι” αυτό χρειάζεται και στον άνθρωπο που κουβαλάει τούβλα. Γιατί δε θέλουμε η δουλειά του μπαμπά να καθορίζει τη δουλειά του παιδιού, είτε είναι δικηγόρος, είτε έμπορος, είτε λιμενεργάτης. Γιατί θέλουμε από τα σχολεία να βγαίνουν άνθρωποι που αγαπούν τους ανθρώπους, και σκίζονται για να σταματήσουν κάθε αδικία. 
Για όλους αυτούς τους λόγους, βρεθήκαμε εθελοντές από μόνοι μας, σ” αυτό που ονομάσαμε σχολεία αλληλεγγύης. Σε σχολεία που φτιάξαμε εμείς. Σε σχολεία που φέραμε τους μαθητές να ψηφίζουν μαζί μ” εμάς και τους γονείς τους στις συνελεύσεις. Σε σχολεία που είχαμε την πολυτέλεια να μας νοιάζει να κάνουμε ένα θεατρικό, μια συναυλία, μια προβολή. Γιατί το διαλέξαμε εμείς. Όχι για να υποκαταστήσουμε όλα αυτά που είστε υποχρεωμένοι να παρέχετε στα παιδιά μας, αλλά γιατί δεν μπορούμε να σας εμπιστευτούμε τις τύχες τους. Γιατί έτσι πιστεύουμε ότι χρωστάμε να κάνουμε. 
Και στα σχολεία που φτιάξαμε τα παιδιά δεν έτρεχαν να φύγουν στο κουδούνι. Ήρθαν να μας βρουν μετά το μάθημα, να μας πουν και τις απορίες, και τα οικογενειακά και τα γκομενικά τους. Να μας προτείνουν γιορτές και τραγούδια. Να πιουν καφέ μ” εμάς και τις μαμάδες που κάνανε βάρδια στη γραμματεία. 
Στα σχολεία αλληλεγγύης μας έστειλε η συνείδησή μας. Γιατί στόχοι των πολιτικών σας είμαστε όλοι. Οι τωρινοί και οι αυριανοί άνεργοι, επισφαλώς εργαζόμενοι και υποαπασχολούμενοι. Κι επειδή ακριβώς το καταλαβαίνουμε αυτό, στήνουμε οδοφράγματα. Με σχολεία αλληλεγγύης, με κοινωνικά ιατρεία, με δομές επισιτισμού. Στήνουμε συλλογικότητες που θα υψώσουν το μπόι τους απέναντι στα σχέδια σας.
 Εσείς το έχετε κάνει ξεκάθαρο όχι ότι απλώς δε σας νοιάζει η παιδεία, αλλά ότι παλεύετε να την ισοπεδώσετε. Να απαξιώσετε το σχολείο, το πανεπιστήμιο, τη σχολή, και τέλος τον άνθρωπο τον ίδιο. Θέλετε σχολεία ερείπια και φυλακές, που θα βγάζουν ανθρώπους απόλυτα εξειδικευμένους, πειθαρχημένους και χωρίς καμιά γνώση του τι συμβαίνει έξω από την πόρτα τους. Εσείς, λοιπόν, που γκρεμίζετε τα σχολεία των παιδιών, δεν μπορείτε να καλείτε «εθελοντές» να τα ξαναχτίσουν. Αυτός ο υπουργός που ξέπλυνε φασίστες και διαπόμπευσε οροθετικές γυναίκες, τώρα επιτίθεται σε ότι απέμεινε από την παιδεία. Αυτός κι η κυβέρνησή του κοροϊδεύουν τα παιδιά, τους γονείς και τους δασκάλους βαφτίζοντας την απλήρωτη εργασία εθελοντισμό. 
Ε, λοιπόν, δεν έχουμε καμιά καλή διάθεση να βοηθήσουμε εσάς να ξεπλύνετε τις αμαρτίες σας. Δε θα μας εξευτελίσετε κι άλλο, τάζοντάς μας κόκκαλα μοριοδοτήσεων, στις θέσεις που μόνοι σας καταργήσατε. Οι εθελοντές στις κοινωνικές δομές αλληλεγγύης δεν παίρνουν χρήματα. Ανταμοιβή μας είναι η αξιοπρέπεια και η συλλογική αντίσταση στην κοινωνία που εσείς φτιάχνετε κ. υπουργέ. Για αυτό νιώθουμε περήφανοι. Γιατί δε συμμετέχουμε σ’ αυτό το θέατρο που παίζετε πάνω στις πλάτες των παιδιών. Δε νομιμοποιούμε με τη στάση μας την επίθεση που έχετε εξαπολύσει απέναντι στην κοινωνία και τους εργαζόμενους, με την απλήρωτη-ανασφάλιστη εργασία σε συνθήκες απόλυτης επισφάλειας. Δεν ξεπουλιόμαστε, κύριοι. Δεν προδίδουμε το επάγγελμα και τους συναδέλφους μας. Δεν προδίδουμε τα αλλιώτικα σχολεία που στήσαμε, τους μαθητές και τους γονείς που είναι μαζί μας. 
Δε θα μας βρείτε, λοιπόν, στις λίστες των εθελοντών σας. Θα μας βρείτε όμως για άλλη μια φορά στο δρόμο, τώρα μαζί με τα παιδιά μας, όπως μας βρίσκατε παλιά με τους δικούς μας δασκάλους. 
Πηγη: barikat.gr 
© 2014, www.anexartitos.gr. Copyright: Όλα τα δικαιώματα διατηρούνται. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του.

Πηγή: Ανεξάρτητος - νέα του ν. Σερρών